TAŞIT ALIM VERGİSİ
 

BİRİNCİ BÖLÜM
TAŞIT ALIM VERGİSİ

Mevzu ve mükellef:

Madde 1 – (2346 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen madde) Bu Kanunun 4, 5 ve 6'ncı maddelerinde yazılı taşıtların;

a) Her ne şekilde olursa olsun iktisap edilmesi, (Mülkiyeti muhafaza kaydiyle veya sair akitlere göre iktisaplar dahil; anabayi, bayi, bölge bayii, yetkili satıcı ve acentelerle, Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenlerin, yalnızca satmak üzere iktisap ettikleri plakasız taşıtlarla, veraset yoluyla intikaller hariç),

b) Yurt dışında iktisap edilerek Türkiye'ye ithal edilmesi,

c) Vekaletname ile tasarruf hakkının devralınması,

Taşıt Alım Vergisine tabidir.

Taşıt Alım Vergisinin mükellefi, bu Kanunun 4, 5 ve 6'ncı maddelerinde yazılı taşıtları, yukarıda belirtilen şekilde, iktisap eden, yurt dışında iktisap ederek Türkiye'ye ithal eden veya bunların tasarruf hakkını devralan gerçek veya tüzel kişilerdir.

Tarifler:

Madde 2 – (2346 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde) Bu Kanunda kullanılan tabirlerin taşıdıkları anlamlar 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 2'nci maddesine göre tayin edilir.

Muaflık ve istisnalar:

Madde 3 – (2346 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen madde) a) Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyelerle köy tüzel kişiliklerince iktisap edilerek bu daire ve idareler adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar (Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler ile özel kanunlarında malları devlet malı sayılmış olan kuruluşların taşıtları hariç),

b) (4503 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 05.02.2000) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında ithal edilen diplomatik taşıtlarla, aynı Kanunun 128 ilâ 134 üncü maddeleri kapsamında, Türkiye’ye geçici ve belirli bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak için gelen Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişilerin beraberlerinde getirdikleri taşıtlar, (*)

c) Bizzat maluller tarafından iktisap edilerek kullanılan ve özel tertibatlı olarak imal edilmiş taşıtlar,

d) (4684 sayılı Kanunun 21'inci maddesiyle değişen bent Yürürlük; 03.07.2001)Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesi hükümlerine uygun olarak şahıs şirketlerinin sermaye şirketine dönüşme veya ferdi işletmelerin sermaye şirketlerine devrolunması ile Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan birleşme, devir ve bölünme halleri veya Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre nev'i değişikliği nedeniyle yeni şirkete devredilecek taşıtlar,(**)

Bu vergiye tabi değildir.

(3089 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen fıkra) Taşıt alım vergisi ile ilgili muaflık ve istisna hükümleri bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir. Bu kanunda yer almayan istisna ve muaflıklar hükümsüzdür.

(*) (4503 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) 1615 sayılı Gümrük Kanununun 9'uncu maddesinde yer alan diplomatik muafiyet hükmünden yararlanan taşıtlarla, aynı Kanunun 119'uncu maddesinin 13'üncü fıkrasındaki geçici muaflık rejimine tabi olan taşıtlar,
(**) (4684 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) (3089 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen bent) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesi hükümlerine uygun olarak şahıs şirketlerinin sermaye şirketine dönüşme veya ferdi işletmelerin sermaye şirketlerine devrolunması ile Kurumlar Vergisi Kanununun 36 ve 37 nci maddeleri hükümlerine göre birleşme ve devir halleri veya Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre nev'i değişikliği nedeniyle yeni şirkete devredilecek taşıtlar.

Vergileme ölçü ve hadleri:

Madde 4 – (3089 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde) Otomobil, kaptıkaçtı, panel ve arazi taşıtları aşağıdaki (I) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

(I) SAYILI TARİFE(*)

(3418 sayılı Kanunun 18'inci maddesiyle değişen tarife ve 10'uncu madde hükümlerine göre 1999 yılı için belirlenen miktarlar)

Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

Bu hadler, I inci derece lüks otomobiller için 3 kat, II inci derece lüks otomobiller için 2 kat ve III üncü derece lüks otomobiller için 1,5 kat olarak uygulanır.(*)

(*) (I SAYILI TARİFE 1998 YILI İÇİN)
Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

Madde 5 – (2346 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen madde) (I) sayılı tarife kapsamı dışında kalan motorlu kara taşıtlarından minibüs ve otobüslerle troleybüs, kamyon, kamyonet, çekici ve benzerleri aşağıdaki (II) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

(II) SAYILI TARİFE

(3418 sayılı Kanunun 18'inci maddesiyle değişen tarife ve 10'uncu madde hükümlerine göre 1999 yılı(*) için belirlenen miktarlar)

Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

(*) (II SAYILI TARİFE 1998 YILI İÇİN)
Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

Madde 6 – (3089 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen madde) Motosikletler (motorlu bisikletler dahil), yük ve yolcu motosikletleri ile triportörler aşağıdaki (III) sayılı tarifeye, traktörler ve özel amaçla kullanılan yat, kotra ve her türlü motorlu tekneler (IV) sayılı tarifeye; uçak ve helikopterler (Türk Kuşu, Türk Hava Kurumuna ait olanlar hariç) (V) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

(III) SAYILI TARİFE

(3418 sayılı Kanunun 18'inci maddesiyle değişen tarife ve 10'uncu madde hükümlerine göre 1999 yılı(*) için belirlenen miktarlar)

Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

(*) (III SAYILI TARİFE 1998 YILI İÇİN)
Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

(IV) SAYILI TARİFE

(3418 sayılı Kanunun 18'inci maddesiyle değişen tarife ve 10'uncu madde hükümlerine göre 1999 yılı(*) için belirlenen miktarlar)

Taşıtların yaşları ile her motor gücü birimi (BG) için ödenecek vergi miktarı

Bu hadler, Türkiye Yelken Federasyonuna kayıtlı, Federasyondan yelken numarası almış, motorları olan yelkenli tekneler (kotralar) için % 50 nispetinde uygulanır.B) Traktörler: (Fabrika, anabayi, bayi, bölge bayii, yetkili satıcı ve acentelerden fatura ile ilk iktisabında veya yurt dışından ithalinde bir defaya mahsus) her motor gücü birimi (BG) için (634.000)-TL. esas alınarak vergilendirilir.

(V) SAYILI TARİFE(**)

(3418 sayılı Kanunun 18'inci maddesiyle değişen tarife ve 10'uncu madde hükümlerine göre 1999 yılı için belirlenen miktarlar)

Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

(*) (IV SAYILI TARİFE 1998 YILI İÇİN)
Taşıtların yaşları ile her motor gücü birimi (BG) için ödenecek vergi miktarı

(IV SAYILI TARİFE 1998 YILI İÇİN)
Taşıtların yaşları ile bunlar için ödenecek vergiler

Ek Madde – (3418 sayılı Kanunun 41'inci maddesiyle kaldırılmıştır.)(*)

Yetki:
(*) Ek Madde 1 – (3520 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle Ek Madde 1 olmuştur.) (Kaldırılmadan öneki şekli) (3089 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun 4-5 ve 6'ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III), (IV) ve (V) sayılı tarifelerdeki vergi miktarlarını 5 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

 

Verginin Tarhı

Beyan esası:

Madde 7 – (2433 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen fıkra) Taşıt Alım Vergisi, mükellefin, Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre, ilgili trafik, belediye, liman gümrük idareleri, anabayi, bayi, bölge bayii, yetkili satıcı, acentelerle Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile noterlerce onaylanmış beyannamesi üzerine tarh olunur.

Mükellefler vergiye ilişkin beyannamelerini iktisap, ithal ve devir işleminin tamamlanmasından önce bu işlemlerin yapıldığı yer vergi dairesine vermek zorundadırlar.

Beyannamelerin şekli, muhteva ve ekleri Maliye Bakanlığınca tespit olunur.

Ödeme süresi:

Madde 8 – (2346 sayılı Kanunun 8'inci maddesiyle değişen madde) Taşıt Alım Vergisi, İktisap, İthal ve Devir işlemlerinin ikmalinden önce beyannamenin verildiği yer vergi dairesine ödenir.

Çeşitli Hükümler

Belge isteme ve bildirme görevi ve sorumluluk:

Madde 9 – (3418 sayılı Kanunun 19'uncu maddesiyle değişen madde) Trafik, belediye ve liman sicil memurları, noterler, gümrük memurları, Ulaştırma Bakanlığı sivil hava vasıtaları sicil memurları ile yetkili satıcılar ve motorlu araç ticareti yapanlar gibi, taşıtların her türlü iktisap, ithal ve devir işlemlerini yapanlar, iktisap, ithal ve devir işlemlerinin tamamlanmasından önce ilgili vergi dairesince düzenlenmiş taşıt alım vergisinin ödendiğini gösterir belgeyi istemeye ve bu belgelerdeki bilgileri muhtevi listeleri, işlemlerin bitimini takip eden ayın 15 inci gününe kadar ilgili vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.

Bu mecburiyete uymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden önce işlem yapanlar, ödenmeyen vergi, vergi cezası ve gecikme faizinden mükellef ile birlikte müteselsilen sorumludurlar. Ancak bunlar, ödemek mecburiyetinde kaldıkları vergiler için mükellefe rücu hakkına sahiptirler.

Listelerin şekli ve muhtevası Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit olunur.

Yetki:

Madde 10 – (3946 sayılı Kanunun 34'üncü maddesiyle değişen madde) Bu Kanunun 4, 5 ve 6 ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III), (IV) ve (V) sayılı tarifelerdeki 1.1.1993 tarihi itibariyle geçerli olan vergi miktarları % 100 oranında artırılmıştır. Bakanlar Kurulu bu oranı bir kat artırmaya yetkilidir.

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan vergi miktarları o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.

(4605 sayılı Kanunun 2'inci maddesiyle değişen fıkra; Yürürlük 30.11.2000) (**) Bakanlar Kurulu;

a) Yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek, % 20’sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye,

b) Kanunda yazılı vergi miktarları ile yeniden değerleme oranı veya (a) bendindeki oran uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan vergi miktarlarını, taşıtların teknik özellikleri ve/veya kullandıkları yakıt türleri veya kullanım amaþları itibariyle ayrı ayrı veya topluca yirmi katına kadar artırmaya,

c) EURO normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teçhiz edilmiş taşıtlarda tespit edilen bu oranı veya vergi miktarlarını % 50 nispetine kadar indirmeye,

Yetkilidir.

Bu suretle hesaplanan ve ödenmesi gereken vergi miktarlarında 10.000 liranın, (IV) sayılı tarife için ödenecek vergi miktarlarının hesaplanmasında ise 1.000 liranın altındaki tutarlar dikkate alınmaz.

(**)(Değişmeden önceki şekli) Bakanlar Kurulu, yeniden değerleme oranının % 50'sinden çok % 50'sinden az olmamak üzere yeni oranlar veya bu oranlar içinde farklı vergi miktarları tespit etmeye, (4369 sayılı Kanunun 81/L inci maddesiyle değişen ibare: Yürürlük; 1.1.1999) EURO(*) normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teþhiz edilmiş taşıtlarda tespit edilen bu oranı veya vergi miktarlarını % 50 nispetine kadar indirmeye yetkilidir.
(*)(Değişmeden önceki ibare) EURO 93

 

Geçici Madde 1 – (3418 sayılı Kanunun 21'inci maddesiyle eklenen madde) Otomobillerin hangi derecelerde lüks otomobil sayılacağına dair gerekli tespitler yapılıncaya kadar, halen spor veya lüks otomobil olarak kabul edilen taşıtlar, bu Kanunun uygulanmasında II nci derece lüks otomobil olarak dikkate alınır.

Geçici Madde 2 – (3418 sayılı Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren (4369 sayılı Kanunun 85'inci maddesiyle eklenen geçici 6 ncı maddesiyle değişen ibare: Yürürlük; 29.07.1998) 15 yıl(*) süre ile geçerli olmak üzere, otomobil, kaptıkaçtı, panel, arazi taşıtı (münhasıran yük taşımak maksadı ile imal edilenler hariç) ve minibüslerin, fabrika, anabayi, bayi, bölge bayii, yetkili satıcı, acente, satıcı ve motorlu araç ticareti yapanlardan, fatura veya benzeri belgeler ile ilk iktisabı veya yurt dışından ithali, bir defaya mahsus olmak üzere, ek taşıt alım vergisine tabidir.

(4605 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen fıkra: Yürürlük; 30.11.2000) (**) Ek taşıt alım vergisinin matrahı, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Ek taşıt alım vergisinin nispeti % 12’dir. Bakanlar Kurulu bu nispeti “0” sıfıra kadar indirmeye; % 36’ya kadar artırmaya; taşıtların teknik özellikleri itibariyle, bu nispetler içerisinde farklılaştırmaya yetkilidir.

Ek taşıt alım vergisi, taşıt alım vergisi beyannamesi ile beyan edilir ve bu vergi ile birlikte aynı sürede ödenir. Ek taşıt alım vergisinin, tarh, tahakkuk ve ödenmesi ile muaflık, istisnalar, sorumluluk ve vergilendirmeye ilişkin diğer hususlar hakkında 1318 sayılı Finansman Kanununun taşıt alım vergisine ilişkin hükümleri uygulanır. Vergi Usul Kanununun taşıt alım vergisine ilişkin hükümleri bu vergi hakkında da geçerlidir.

Vergi daireleri, ek taşıt alım vergisi hâsılatının tamamını, Maliye ve Gümrük Bakanlığı Merkez Saymanlığında ayrı bir hesaba, bu Bakanlıkça belirlenecek esaslar dahilinde, tahsil edildiği ayı takip eden bir ay içinde yatırırlar.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin olarak usul ve esasları tespit etmeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

(*) (Değişmeden önceki ibare) 10 yıl
(**)(Değişmeden önceki şekli) Ek taşıt alım vergisinin matrahı, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, Katma Değer Vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Ek taşıt alım vergisinin nisbeti % 12'dir. (88/13037 sayılı B.K.K. ile minibüsler için % 6, 95/7604 sayılı B.K.K. ile otomobil, kaptıkaçtı, panel ve arazi taşıtlarının motor silindir hacmi 1600 cm3'ü geçmeyenler için % 12, 1601-2000 cm3'ü için % 18, 2001 cm3'ü geçenler için % 24 Yürürlük: 30.12.1995 Geçerlilik: 1.1.1996) Bakanlar Kurulu bu nisbeti yarısına kadar indirmeye; bir katına kadar artırmaya; taşıtların yurt içinde imâl edilmesine veya yurt dışından ithal edilmesine göre, ya da taşıtların teknik özellikleri itibariyle, bu hadler içinde farklılaştırmaya yetkilidir.

Yürürlük ve yürütme:

Madde 118 – Bu Kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 119 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.